Vergeet je vader steeds vaker afspraken, of stelt je moeder dezelfde vraag een paar keer achter elkaar? Dan vraag je je misschien af of dit bij het ouder worden hoort, of dat het om de eerste signalen van dementie gaat. Dat onderscheid is lastig te maken, want dementie begint vaak sluipend. In dit artikel lees je welke signalen vaak als eerste opvallen, hoe je ze onderscheidt van gewone vergeetachtigheid en wat je kunt doen als je je zorgen maakt.
Dementie is een verzamelnaam voor ziektes waarbij de hersenen steeds minder goed werken. Alzheimer is de bekendste vorm, maar er zijn er meer. Wil je precies weten hoe dat zit, lees dan ons artikel over het verschil tussen Alzheimer en dementie.
Hoe eerder je veranderingen opmerkt, hoe eerder er duidelijkheid kan komen. Soms blijkt er een andere oorzaak achter de klachten te zitten, zoals een vitaminetekort, een schildklierprobleem, bijwerkingen van medicijnen of een depressie. Die oorzaken zijn vaak goed te behandelen. Gaat het wel om dementie, dan geeft een vroege diagnose tijd om samen zaken te regelen en de juiste hulp te zoeken.
Iedereen vergeet weleens iets. Een naam die even niet wil komen of sleutels die zoek zijn, is op zichzelf geen reden tot zorg. Het verschil zit vooral in de mate waarin het gebeurt en in de gevolgen. Bij gewone vergeetachtigheid schiet het je later vaak weer te binnen. Bij dementie verdwijnt recente informatie echt uit het geheugen, en gaan de klachten het dagelijks leven steeds meer beïnvloeden.
De signalen verschillen per persoon en per vorm van dementie. Toch zijn er een aantal tekenen die vaak al vroeg opvallen.
Dementie komt ook voor bij mensen jonger dan 65 jaar. Volgens de Rijksoverheid gaat het in Nederland om ongeveer 12.000 mensen. Bij hen staan geheugenproblemen minder vaak op de voorgrond. De tekenen van dementie zijn op jonge leeftijd eerder veranderingen in gedrag, problemen op het werk of moeite met plannen. Daardoor worden ze vaak eerst toegeschreven aan stress, een burn-out of relatieproblemen, wat de diagnose kan vertragen.
Maak je je zorgen? Probeer dan eerst rustig te observeren. Schrijf op wat je opvalt en wanneer het gebeurt. Zo’n overzicht helpt later bij een gesprek met de huisarts. Bespreek je zorgen ook voorzichtig met de persoon zelf. Veel mensen merken zelf dat er iets verandert, maar vinden het moeilijk om erover te beginnen.
De huisarts is het eerste aanspreekpunt. Die kan onderzoeken of er een andere oorzaak is en zo nodig doorverwijzen naar een geheugenpoli of specialist. Ga bij voorkeur samen, zodat je kunt aanvullen wat de ander zelf misschien niet opmerkt. Ook Alzheimer Nederland biedt betrouwbare informatie en een overzicht van signalen waar je op kunt letten.
In de eerste fase van dementie kunnen veel mensen nog prima zelfstandig wonen en eropuit gaan. Juist die zelfstandigheid wil je zo lang mogelijk behouden. Tegelijk kan verwarring over tijd en plaats ervoor zorgen dat iemand de weg kwijtraakt tijdens een wandeling of een boodschap. Dat geeft onrust, bij de persoon zelf en bij de mensen om hem of haar heen.
Een GPS horloge voor dementie kan dan uitkomst bieden. Het draagt als een gewoon horloge, terwijl familie of mantelzorgers via de app de precieze locatie kunnen bekijken. Met veilige zones krijg je een melding als iemand een vertrouwd gebied verlaat, en met de SOS-knop kan de drager zelf snel contact zoeken. Zo blijft er ruimte voor vrijheid, met een extra vangnet op de achtergrond.
Het herkennen van beginnende dementie is vaak een proces van kleine signalen die samen een patroon vormen. Neem die signalen serieus, maar trek niet te snel conclusies. Een gesprek met de huisarts geeft duidelijkheid. Wil je daarnaast zorgen voor meer rust en veiligheid onderweg, bekijk dan de Spotter Senior GPS Watch. Met een ingebouwde simkaart en een prepaid gebruiksperiode is het horloge direct klaar voor gebruik.
